Spreekuren wijkcontactvrouwen druk bezocht

In Haarlem zijn twee wijkcontactvrouwen benoemd: Hayat El Bouk en Aysel Demiral zijn de aanspreekpersonen voor vrouwen die niet naar maatschappelijke instellingen durven te stappen voor advies en vragen. Vrouwen kunnen bij hen op het spreekuur komen in de verschillende wijkcentra in de stad. Hayat en Aysel zijn in dienst van Haarlem Effect, voorheen Welzijnswerk Centrum Zuid.

Hayat El Bouk is vooral aanspreekpunt voor Arabische vrouwen. Aysel Demiral voor vrouwen van Turkse afkomst. "Ze weten ons al goed te vinden. Wij wijzen de weg bij vragen over opvoeding, werk of gezondheid. Maar het merendeel van de vragen is administratief. De vragen gaan over brieven die ze niet kunnen lezen, formulieren waarvan ze niet weten hoe die in te vullen. Hierbij merken we dat de slechte beheersing van het Nederlands en een andere culturele achtergrond, zorgen voor veel problemen. Brieven blijven liggen, waardoor mensen soms in een vicieuze cirkel komen."

(foto: Dasha Elfing)

Spreekuren in de stad
De wijkcontactvrouwen hebben spreekuren in wijkcentra, verspreid over heel Haarlem. Vrouwen kunnen daar langs komen en soms gaan Hayat en Aysel op huisbezoek. "Mond-tot-mond reclame werkt heel goed", vertelt Hayat. "Soms, als ik vermoed dat er problemen zijn, spreek ik vrouwen zelf aan, bijvoorbeeld op het schoolplein." Andere vragen gaan over inburgeringplicht en opvoeding. De wijkcontactvrouwen treden niet op als tolk en zijn zelf geen hulpverlener, maar verwijzen naar de juiste instanties. Naar inburgering- en beroepsopleidingen, naar taalcursussen. Voor de opvoedproblemen verwijzen ze naar hulpverleningsinstanties of maatschappelijk werk. Maar het kan ook gaan over werk of over zorg. Bijvoorbeeld vrouwen die zorg nodig hebben voor hun ouders, of voor hun kinderen.

Hayat: "Achter de voordeur kom je enorm veel leed tegen. Veel van onze cliënten zijn alleenstaand. Soms komt er een vuilniszak vol met post op tafel waar ze niet uitkomen. Als je de taal niet beheerst is die administratie de eerste maar ook de grootste barrière. Soms gaan ze naar instanties als De Geestgronden of de Riagg, maar haken ze na één of twee keer af vanwege de taal. En dat geldt ook voor een bezoek aan Sociale Zaken. Mijn bijdrage kan zijn dat ik die vrouwen begeleid bij een bezoek aan de casemanager.  En daarna verwijs ik haar naar de Nederlandse les. Zodra je de taal spreekt gaat de deur naar de buitenwereld open."
Aysel "Soms willen vrouwen alleen maar hun verhaal kwijt. Een luisterend oor of even uithuilen. Anderen willen echt hulp. Vooral vrouwen die door hun huwelijk opeens  in Nederland terechtkomen. Die zijn in alles afhankelijk van hun man of schoonfamilie. Dat is heel zwaar. Ik ben zelf opgegroeid in Brussel, sprak alleen maar Frans toen ik mijn man leerde kennen. Eenmaal in Nederland, merkte ik hoe vervelend dat is en hoe ongelukkig je daar van wordt. Zodra ik Nederlands had geleerd, kon ik mij ontplooien."

(foto: Dasha Elfing) 

Witte Bril
Na drie generaties allochtonen zou je denken dat je achterstand minder wordt. Maar het tegendeel is waar ervaren de wijkcontactvrouwen. Aysel: "Laatst sprak ik een vrouw die na haar huwelijk met een oudere man naar Nederland verhuisde. Haar man overleed plotseling en die vrouw bleef achter met twee jonge kinderen. Letterlijk. Ze kende hier niemand en sprak de taal niet. De Turkse cultuur is niet zoals de Nederlandse waar in je, als je het moeilijk hebt, even belt naar je familie. Hulp kan zijn dat je meegaat naar  de tandarts met een kind, naar de bibliotheek, naar de peuterspeelzaal. Kleine dingen, maar je bereikt er veel mee."
Soms is het inderdaad zo eenvoudig, zegt ook Hayat. "Het gaat er om dat we vrouwen zelfvertrouwen geven. En dat kan in heel kleine dingen zitten. Zoals een fietsles waarna ze makkelijker kinderen naar school kan brengen of boodschappen doen." De wijkcontactvrouwen fungeren regelmatig als schakel tussen hun cliënten en de instanties. "Bij sommige instanties kijken ze nog met een "witte bril", zegt Hayat. "In de professionele hulpverlening ontbreekt het multiculturele aspect. Cliënten worden soms geconfronteerd met vooroordelen." Ook Aysel zou graag zien dar er meer maatschappelijk werkers met een Marokkaanse of Turkse achtergrond komen. "Als vrouwen bijvoorbeeld vertellen dat ze niet goed kunne opschieten met hun schoonmoeder is het advies het contact te verbreken niet op zijn plaats, want zo gaat dat niet in onze cultuur. Er is dus nog een hoop te doen."

Spreekuren
De wijkcontactvrouwen houden spreekuren in Schalkwijk bij moedercentrum de Mallemolen, in Haarlem Oost bij moedercentrum Doenja en het Broederhuis, en in Haarlem Noord bij moedercentrum Noor en in het centrum bij Buurtcentrum de Tulp. De tijden voor deze spreekuren zijn te vinden op www.haarlemeffect.nl